Peyote grafiği neden kaydırmalı görünür?
Peyote’de her yeni boncuk, bir önceki sıradaki iki boncuğun arasındaki boşluğa oturur. Bu yüzden komşu sütunlar birbirine göre yarım boncuk kayar; dokuma, 90 derece çevrilmiş bir tuğla duvara benzer. Grafik de bu yapıyı birebir gösterir: bir sütun yukarıda başlar, yanındaki sütun yarım boncuk aşağıda.
Sıralar nasıl sayılır?
Peyote’de bir sıra, iğneyle bir kenardan diğerine yaptığın tek geçiştir. Bu geçişte her sütuna değil, bir atlayarak her iki sütundan birine boncuk eklersin; bir sıranın boncukları aynı hizada, aralarında birer boncukluk boşlukla durur. Sonraki sıra bu boşlukları yarım boncuk aşağıdan doldurur ve art arda iki sıra birlikte zikzak bir şerit oluşturur.
- Sıraları kenar boyunca çapraz say: bir sütundan yanındaki sütunun yarım boncuk aşağıdaki boncuğuna geçtiğinde bir sonraki sıraya inmiş olursun.
- Bir sütunda alt alta gördüğün her boncuk iki sıraya karşılık gelir; sütundaki boncukları sayıp ikiyle çarparak sıra sayısını bulabilirsin.
- Bir sıradaki boncuk sayısı, desen genişliğinin yarısıdır: 10 boncuk genişliğindeki bir desende her sıra 5 boncuktur.
İlk iki sıra: başlangıç
Çift sayılı (genişliği çift) bir peyote desenine şöyle başlarsın:
- İpin ucunda 15–20 cm kuyruk bırakarak bir stop boncuğu tak; ilk sıralar dağılmasın.
- Grafikteki en üst zikzağın tüm boncuklarını soldan sağa sırayla diz. Bunlar aynı anda 1. ve 2. sıradır.
- 3. sıra için yeni boncuğu al, dizdiğin son boncuğu atla ve ondan bir önceki boncuğun içinden geç. İpi çektiğinde boncuklar birbirine kenetlenmeye başlar.
- Sıranın sonuna kadar “bir boncuk al, bir boncuk atla, sonrakinin içinden geç” diye devam et.
- 4. sıra ve sonrasında yalnızca bir önceki sıradan dışarı çıkan boncukların içinden geçerek ilerle.
Yukarı ve aşağı boncuklar
Her sıradan sonra kenar boyunca bir boncuğun dışarı çıktığını, yanındakinin içeride kaldığını görürsün. Dışarı çıkanlara yukarı boncuk denir; bir sonraki sırada iğneni yalnızca bunların içinden geçirirsin ve yeni boncuklar aşağıda kalanların üstüne oturur.
Grafikte nerede olduğunu kaybedersen işindeki yukarı boncukları say: bir sonraki sırada tam olarak o kadar boncuk ekleyeceksin.
Çift ve tek sayılı peyote
Desenin genişliği çift ise çift sayılı peyote örersin: her sıra aynı sayıda boncuktan oluşur ve sıra sonunda dönmek kolaydır. Genişlik tek ise tek sayılı peyote örersin: sıralar sırayla bir fazla ve bir eksik boncuk içerir ve kenarlardan birinde ipi bir sonraki sıraya taşımak için özel bir dönüş gerekir.
- Sekiz dönüşü: sıranın son boncuğunu ekledikten sonra ipi kenardaki boncukların içinden sekiz çizerek dolaştırır ve yeni sıranın başına çıkarsın.
- Kenar ilmeği: ipi kenardaki iki sıranın arasındaki ipliğin altından geçirip son eklediğin boncuğun içinden geri dönersin.
Grafiği satır satır takip etmek
Uzun bileklik desenlerinde en sık yapılan hata, hangi sırada kaldığını kaçırmaktır. Kâğıt grafikte bitirdiğin sıraları kalemle işaretleyebilir ya da bir cetvelle sıradaki satırın altını kapatabilirsin.
BeadDot’un takip modu bunu senin yerine yapar: sıradaki satırı ve boncuğu görsel kılavuzla gösterir, ilerledikçe kaldığın yeri kaydeder. Telefonundan ya da bilgisayarından aynı yerden devam edebilirsin.